ماری تیجیبائو
طرح کلی
عنصر اصلی این روستاها، فضای باز و مشترک بین کلبه‌ها است، دیواری گیاهی برای مشخص نمودن حدود ملک می‌باشد، کلبه رئیس ده در مرکز روستا واقع شده و کلبه رئیس‌های کوچکتر در اطراف، کلبه مرکزی قرار دارند. طرح رنزو پیانو، در کل ده واحد یک شکل و با سه اندازه متفاوت که در مکانی بین دریا و مرداب که دارای پس زمینه جنگلی و کوهستانی می‌باشد. سه قطعه زمین در امتداد سراشیبی ملایم به سمت مرداب که پوشش گیاهی بکری دارد به سه نیمه روستا تقسیم شد. پیانو به جای مقابله با نیروی باد و خورشید از آنها به طور بهینه استفاده کرد.
این ساختمان‌ها هم به نظر باستانی و قدیمی آیند و هم بسیار مدرن و آینده نگر. در این ۱۰ واحد، چهار واحد کوچک با قطر ۹ متر و ارتفاع ۱۸ متر، سه واحد متوسط با قطر ۸ متر و ارتفاع ۲۲ متر، سه واحد بزرک با قطر ۱۳٫۵ متر و ارتفاع ۲۸ متر.
حجم این ساختمان‌ها مانند کلبه‌های کوچک به روز در آمده می‌باشد، به طوری که یادآور فرهنگ بومی کاناک‌ها و کلبه هایشان می‌باشد. دراطراف هر کدام از این واحدها، دو ردیف عمودی رگه چوبی قرار دارد، ردیف داخلی وزن سقف را تحمل می‌کند و سمت بالا بلند شده و تا بیرون از سقف هم امتداد پیدا می‌کند. ردیف خارجی با انحنایی به سمت بالا رفته و اندازهٔ آن با توجه به قطر واحدها متفاوت است و ردیف خارجی ارتفاعش از ردیف داخلی بیشتر می‌باشد. این رگه‌های چوبی دارای شکل ۶ ضلعی هستند که دو به بالا به تدریج باریک تر می‌شوند. این ده ساختمان در برابر طوفان‌های موسمی به وسیله سرپوشی بر روی رگه‌های چوبی از جنس فولاد به پی پیچ و مهر شده‌اند. پنجره‌های ثابت و کرکره‌ای که بر روی صفحات چوبی سوراخ دار قرار دارند باعث ورود هوا به داخل ساختمان و تنظیم آن می‌شود
نما
این مجموعه کامل در حد ۲۵۰ متر در طول ستیغ بلند پنینسولا که دماغه‌ای به طرف جنوب شرقی اقیانوس آرام است با یک قرار گیری بسیار زیبای طبیعی کشیده شده است. این آرایش شامل ۱۰ واحد به نام کیس یا کلبه پاویلیون می‌باشد که در سه گروه یا دهکده قرار گرفته‌اند با یک کلبه بلند (برزگترین آن ۲۸ متر بلندی دارد) در هر دسته که نمایشگر کلبه سنتی سرپرست ورهبران کاناک می‌باشد. مسیر اصلی مرکز فرهنگی شامل تعدادی مسیرهای راه پیمائی سر پوشیده/ فضاهای سبز/ اطاقهای بیرونی و باغهایی است که توسط پاویلیونها و نیز ساختمان‌های کوچک اداری بهم وصل می‌شوند. ساختمانها ی اطراف محور اصلی یک محتوای سمبلیک یا نمادین کاناکها را دارد. تمام کلبه‌ها با سایزها و عملکردهای مختلف ولی با فرم یکپارچه از ساختارهای پوسته‌ای مانند در وضعیت عمودی تشکیل شده که شباهت به کلبه سنتی دهکده کاناک را دارد. این کلبه‌ها که در یک ردیف پشت سر هم در طول مسیر مستطیلی نظم یافته‌اند از انحنای ملایم و تدریجی پنینسولا تبعیت می‌کند. این مجموعه یک اثر کامل و بی همتای فرهنگی است که در مرکز فرهنگی هنری با استفاده از تکنولوژی چوب و چوب بادوام آیروکو ساخته شده است. تاثیر کلی آن شباهتش به یک مجموعه کامل متجانس و بی نظیر است. یک ساختار چوب ورقه‌ای که با معماری مهندسی در امیخته برای استفاده در هر زمان مناسب است. مرکز فرهنگی به عنوان “شاهکاری کامل و عمیقا تاثیر گذار” به عنوان مثالی عینی و زمینی از یک تعبیر جدید از مدرنیته” توصیف می‌شود. این نما از جهت بادهای غالب شرقی تاثیر می‌گیرد و ساختار آن به طور کلی به گونه‌ای ساخته شده که از باد بهرهٔ کامل بگیرد و نیز به گونه‌ای جهت یابی شده که نور خورشید و گرما ی جذب شده ان را کنترل نماید. سطح منحنی خارجی کلبه‌ها در تماس مستقیم با جهت موافق باد و دریای خروشان آرام است درحالیکه قسمت پشت به باد آن به قسمت مرداب آرام می‌باشد. نور خورشید ساختمان بنا را احاطه می‌کند و یک الگوی سایه را بطوردائم در طول لوور و بخش تخته‌های فلزی بدنه کیس می افکند.

شکل7-2 مرکز فرهنگی ژان ماری تیجیبائو
جنبه دیگر طراحی مربوط به مسیرهایی است که به کیس‌ها وصل می‌شود و این راه‌ها به گونه‌ای پوشش داده شده‌اند که بازدید کنندگان در منطقه به راحتی قدم می‌زنند و دما ی متوسط منطقه ۲۳- ۲۰ درجه سانتیگراد از ماه اپریل تا آگوست و ۲۷- ۲۵ درجه سانتیگراد از سپتامبر تا مارچ می‌باشد. طرف اصلی راه‌ها با دیوار پوشش داده نمی‌شود چون که مانع جریان هوا می‌شود و راهرو یا دالان را غیر قابل تحمل می‌کند. اگر چه جایی که راه‌ها به طرف نور مستقیم باز هستند لوور نصب شده‌است. چشم انداز نمای کیس در وسط کاج‌های جزیره نورفولک است که به بلندی کیس‌ها می‌باشد. درختان کوچکتر در منطقه نزدیک بخش‌های اصلی کوچکتر غرس شده‌اند. این نما یک چشم اندازبومی گیاهی ارائه می‌کند :در باغ خوراک ملانزی گیاه تارو که بومی گرمسیری است و نیز سیب زمینی هندی که بومی حاره و استوا است پرورش داده می‌شود. راههایی که به طرف گریت هوس می‌روند با درختان کاج مطبق و کاج ستونی و درخت نارگیل تزیین شده‌اند.
مصالح ساخت
مصالح بکار برده شده در این ساختمان چوب لایه لایه ایروکو و چوب طبیعی، بتن، مرجان (بسد)، قالب‌های آلومینیومی، پانل‌های شیشه‌ای، پوست درخت و فولاد ضدزنگ است. جنس رگه‌های چوبی این بنا از چوب ایروکو می‌باشد. این چوب بسیار محکم است و مقاومت بالایی در مقابل موریانه‌ها، حشرات، قارچ‌ها و کپک‌ها دارند و احتیاجی به رنگ و روغن ندارد و به رنگ خاکستری نقره‌ای که شبیه فولاد گالوانیزه است، می‌باشد. این تیرهای چوبی استفاده شده در تمامی بنا از کشور آفریقاکه متعلق به مناطق گرمسیر آفریقا تانزانیا –سیرالئوناست، وارد شده است. تمامی قاب‌های این صندوقچه‌ها در فرانسه بصورت پیش ساخته ساخته شده و سپس در سایت برپا شده است.
به قسمت خارجی کلبه‌ها نمای قدیمی داده شده در حالی که قسمت داخلی آنها فضای مستطیلی یا راست گوشه دارند و تمام مشخصات سازگاری تکنولوژی مدرن در آن دیده می‌شود. فضای داخلی کلبه بدون در نظر گرفتن ستون مرکزی به دست آمده و از طرح کلبه‌های سنتی کاناک دور شده است. در طراحی دایره وار بدنه کلبه‌ها نسبت ارتفاع به قطر کاهش پیدا کرده که این باعث فضای بیشتر و نیز تهویه فعال می‌شود. این موضوع با تست‌های تونل باد تایید شده است. کیس‌ها شیارها یا میله‌ها ی محدب بزرگی دارد که از تخته‌های باریک چوب و اتصالات فولاد ساخته شده‌اند و به عنوان وسیله کنترل آب و هوا عمل می‌کنند. شیارها ی خارجی مجموعه‌ای از تخته‌های باریکی است که به شیارهای عمودی مستقیمی متصل شده‌اند و با یکدیگر تشکیل قسمتی از ساختار را می‌دهند. میله‌ها به گونه‌ای طراحی شده‌اند که به نظر می‌رسد تکه‌ها به هم بافته شده‌اند .case سقف از صفحات آلومینیم چین داده ساخته شده و سیستم سقف مضاعف دارد که کمک به نمایش سایه‌ها می‌شود. قسمت تحتانی دیوار به وسیله قوس میله‌ها شکل می‌گیرد و دارای بادگیرهای خاصی به نام لوور یا ناکوز است. باز و بسته شدن ناکوزها به طور خودکار پشت سر هم به وسیلهٔ کامپیوتر کنترل می‌شود و از اصول سرعت باد پیروی می‌کند. سیستم سقف مضاعف به هوا اجازهٔ عبور از میان سقف می‌دهد. در طول فصل‌هایی که باد موسمی می‌وزد بادهایی که روی کلبه‌ها می‌وزد بسیار شدید است و انحنای مرکب یا دوتایی کلبه در مقابل باد مقاومت می‌کند و ناکوزها این عمل را با عبور دادن هوا به طور مستقیم از میان کیس‌ها تسهیل می‌کند.

شکل8-2 مرکز فرهنگی ژان ماری تیجیبائو
طراحی صندوقچه‌ها و راههای دسترسی به صندوقچه‌ها
درپروژه مرکز فرهنگی تجیبائو که قراربود سمبل استقلال قوم کاناک باشد، طبیعتاً رجوع به سنت بومی پیش نیاز مهمی بود. معماری این قوم به کلبه‌های چوبی پوشالی منحصر می‌شود واین خود محدودیتی بزرگ ازنظر انتخاب الگویی برای تعبیر است. محدودیت دیگر بی دوام بودن این کلبه هاست. پاسخ پیانو به این مسئله نوعی معماری است که درآن تک بنا عرض اندام نمی‌کند. تصویر مجموعه ازدوریک نشان بارز محیطی است که مکمل ومتمایز کننده منظره ساحل ازدوردست است. این تصویر ازده سازه کلبه مانند درابعاد مختلف به وجود آمده است. کل مرکز ازسه بخش به وجود آمده است که هربخش به مثابه یک دهکده بومی ومستقل است. سازماندهی پلان این بخشها وفضاهای مدور آنها نیز تداعی کننده دهکده‌های اقوام کاناک اند. روش ساختن سازه‌های کلبه مانند ومصالح به کاررفته درآنها نیز ازاین فرهنگ الهام گرفته شده‌اند .[۸] از طراحی تا ساخت این صندوقچه‌ها ممکن است با تناقضات زیادی مواجه شود، به عنوان مثال در فرهنگ کاناکها تنها رئیس ده امکان دسترسی مستقیم به همه موارد در روستا را دارد که طراحی بخش پارکینگ مجموعه تحت تاثیر این امر قرار گرفت به طوریکه پارکینگ نمی‌تواند در قسمت انتهایی گردشگاه واقع شود؛ ورودی به سایت از بخش شمالی جزیره می‌باشد و پارکینگ ماشین‌ها بین ورودی و نگهبانی قرار دارد. جاده عبوری برای ماشین‌ها در تفرجگاه در روی سطح زمین وجود ندارد بلکه در زیر زمین جاده‌ای را برای عبور ماشین‌ها ساخته شده است. بنابراین زیر این ساختمان به ظاهر ساده، یک زیر سازی بتنی عمیق و محکمی قرار دارد. باز بودن طبقه همکف برای ادغام آن با طبیعت اطرافش و اطاقهایی که احتیاج به محصور بودن کامل داشتند در زیر زمین قرار گرفتند.
بررسی علت پایداری مجموعه
آزمون تونل باد
مسئله اقلیم که به طورموازی با تحقیق درمورد ساختمانهای سنتی و انجام آزمایشهای پیشرفته بر ماکتهایی درابعاد مختلف وخصوصاً آزمون تونل باد دنبال می‌شد مبنای این قرارداده شد :که از باد برای کنترل دمای دیوار دوجداره بیرونی ونیز تهویه طبیعی فضای داخل استفاده شود. در واقع آزمون تونل باد نشان داد، فاصله بین دو رگه‌ها داخلی و خارجی باعث تهویه طبیعی ساختمان می‌شود. در ضمن تهویه طبیعی برای تمام این ده ساختمان یکی است و فقط در مقدار نور با هم فرق می‌کنند مثلا کافه تریا بیشترین نور و اتاق سمعی بصری کمترین نور را دارد.
استفاده از سقف دو جداره
در این آب و هوا جنس و نوع سقف خیلی مهم می‌باشد، استفاده از سقف دو جداره باعث اختلاف چشمگیری در دمای داخل و خارج ساختمان شده است. دمای خارجی سقف بیش از ۵۰ درجه سانتیگراد اندازه‌گیری شده است به طوریکه هوای بالای سقف داخلی در حدود ۳۰ درجه سانتی گراد می‌باشد فاصله بین دو سقف باعث جریان هوا می‌شود؛ جنس آلومینیومی سقف، پرتوهای حیات بخش خورشید را بر روی نما و ستون‌ها پراکنده می‌کند که در روح بخشی به ساختمان تاثیر بسزایی دارد.
تهویه طبیعی
تهویه از طریق واردکردن جریان هوای خنک دربخش فوقانی بنا انجام می‌شود. صندوقچه‌ها طوری طراحی شده‌اند تا بادهایی راکه تقریباً همیشه ازیک جهت می‌وزند دریافت کنند وپیوسته دمای داخلی راطوری کاهش دهند که هوای گرم مدام تخلیه شود. بدیهی است که این سازه‌ها طوری طراحی شده‌اند که دربرابر هر رخداد اقلیمی، به ویژه طوفانهای گرمسیری تاب آورند.
استفاده از سازه دو لایه
سازه